Ιστορικό

Μονή Γκούρας

Η Μονή των Ταξιαρχών Γκούρας είναι σταυροπηγιακή και ανάγει την ίδρυσή της στο 16ο αιώνα και είναι ένα από τα πιο ονομαστά μοναστήρια της Επαρχίας Κονίτσης.

Η παλαιά Μονή των Ταξιαρχών, σύμφωνα με το ιστορικό Λαμπρίδη, βρισκόταν στην τοποθεσία «Αηδονολαλούσα».
Από εκεί μεταφέρθηκε στους πρόποδες του βουνού Βουρτόπι και αργότερα (α΄ μισό 16ου αιώνα) στη σημερινή της θέση.

Μονή Γκούρας-βράχος

Η ονομασία Γκούρα δηλώνει, κατά μία έννοια, τη βραχώδη περιοχή όπου αναβλύζουν πολλά νερά. Από την άλλη, στη βλάχικη διάλεκτο σημαίνει στόμα (δηλαδή, άνοιγμα ή κοίλωμα στο βράχο).
Οι δύο αυτές εκδοχές είναι οι πιθανότερες και σχετίζονται άμεσα με τη θέση στην οποία είναι χτισμένη η Μονή.

Τη σημερινή της μορφή η Μονή την οφείλει σε ανακαίνιση που πραγματοποιήθηκε το 19ο αιώνα. Είχε προηγηθεί η καταστροφή της από πυρκαϊά, κατά την πολιορκία που υπέστη από τους Τουρκαλβανούς στα 1829-1830.

Η Ι. Μ. Ταξιαρχών Γκούρας διέθετε μεγάλη περιουσία στην Ελλάδα και τη Βλαχία (σημερινή Ρουμανία). Μεγάλο μέρος των εσόδων της το διέθετε για φιλανθρωπικά έργα στην επαρχία Κόνιτσας, όπως: σπουδαστικά επιδόματα, ανέγερση και συντήρηση σχολείων, ενίσχυση απόρων, περίθαλψη ασθενών κ.λπ.. Αργότερα, ωστόσο, περιέπεσε σε ένδεια, τόσο από κακοδιαχείριση όσο και εξαιτίας της διαβόητης δήμευσης της εκκλησιαστικής περιουσίας από τον Ρουμάνο ηγεμόνα στα 1862. Το τελειωτικό χτύπημα έδωσε η αναγκαστική απαλλοτρίωση των εκτάσεών της από την κυβέρνηση Πλαστήρα το 1923.

Τελευταίος Ηγούμενος της Μονής ορίσθηκε από το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης ο ιερομόναχος Βενέδικτος, το 1907.

Moni_Gouras_4_medium

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Στη βόρεια πτέρυγα σώζεται το παρεκκλήσι του Αγ. Χαραλάμπους (μονόχωρη βασιλική, πιθανότατα, των αρχών του 17ου αιώνα). Επίσης στη βόρεια πλευρά αλλά και στη δυτική εκτείνονται τα κελλιά και οι βοηθητικοί χώροι. Ο ψηλός περίβολος και το εντυπωσιακό καμπαναριό στα νότια χρονολογούνται στα 1857, και είναι έργο του ηγουμένου Ανθίμου, σύμφωνα και με σχετική επιγραφή.

Το Καθολικό (1854-1856) είναι χτισμένο πάνω στα ερείπια του παλαιού. Είναι, όμως, ημιτελές, καθώς οι εργασίες δεν ολοκληρώθηκαν λόγω έλλειψης πόρων.  Κάτω από το ναό υπάρχει υπόγεια δεξαμενή βρόχινου νερού.

gkoura 1

Στα βόρεια της μονής σώζεται σε ερειπιώδη κατάσταση ο κοιμητηριακός ναός του Αγ. Στεφάνου, βοηθητικοί χώροι και η βάση ενός πύργου.

ΚΕΙΜΗΛΙΑ

Σωζόμενα κειμήλια της μονής:

  • Φορητή εικόνα του Αρχάγγελου Μιχαήλ (1796)
  • Φορητή εικόνα της Παναγίας Οδηγήτριας (1765)
  • Αργυρή λειψανοθήκη με λείψανα των Αγ. Ιγνατίου του Θεοφόρου, Αγ. Ονουφρίου και άλλων αγίων.
  • Ξυλόγλυπτος Σταυρός με επιγραφή ΓΡΘΝ – ΑΡΜΝ
  • Αργυρός Σταυρός με χρονολογία 5-1754
  • Αργυρεπίχρυσο Άγιο Ποτήριο
  • Δύο αργυρόδετα Ευαγγέλια (1791 και 1811)
  • Μηναίο (1775) και Πεντηκοστάρι
  • Αργυρή καντήλα στο προσκυνητάρι της Παναγίας

Από το 1995, η Ι. Μητρ. Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης, υλοποιεί, με τη συνδρομή ευγενών δωρητών, εκτεταμένο έργο αποκατάστασης της μονής, όπου λειτουργούν και οι μαθητικές κατασκηνώσεις της, για τις ανάγκες των οποίων, μέρος του περιβάλλοντος χώρου έχει διαμορφωθεί σε χώρους αθλοπαιδιών.

gkoura2

Στο χώρο της μονής πραγματοποιείται κάθε Ιούλιο το τριήμερο σεμινάριο στελεχών της Συντονιστικής Φοιτητικής Ενώσεως Βορειοηπειρωτικού Αγώνα (Σ.Φ.Ε.Β.Α.), και κάθε Σεπτέμβριο το Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της οικείας μητρόπολης.

ΜΕΤΟΧΙΑ

  • Παναγία της Αηδονολαλούσης.

.

Η Μονή πανηγυρίζει δύο φορές: στη Σύναξη των Ταξιαρχών (8 Νοεμβρίου) και στη μνήμη του Αγ. Χαραλάμπους (10 Φεβρουαρίου).

.

.

Επιστροφή
Advertisements